De ziekte van Peyronie is een verworven aandoening waarbij littekenweefsel (plaque) ontstaat in de tunica albuginea, de stevige laag die helpt om de penis tijdens een erectie stijf te worden. Dit kan ervoor zorgen dat de penis tijdens erecties kromt, smaller wordt of korter lijkt, en kan leiden tot pijn, problemen met penetrerende seks en gevoelens van spanning, schaamte of verlies van zelfvertrouwen. Wanneer de klachten duidelijk aanwezig zijn en gestabiliseerd zijn, kan een operatie een effectieve optie zijn om de functie te verbeteren en de kromming te verminderen.

Begrijpen wat een operatie wil bereiken

Een operatieve behandeling is bedoeld om een peniskromming te corrigeren die seksuele activiteit belemmert of veel hinder geeft. Afhankelijk van het type ingreep kan een operatie:

• De penis rechter maken zodat gemeenschap comfortabeler wordt of weer mogelijk is
• Vervormingen zoals knikken of versmalling verbeteren (in geselecteerde gevallen)
• Tegelijkertijd erectiestoornissen aanpakken, als die aanwezig zijn

Een operatie neemt de onderliggende neiging om littekenweefsel te vormen niet weg en kan geen “perfect recht” resultaat garanderen. Het doel is een functionele, betrouwbare verbetering die een bevredigend seksleven ondersteunt.

Wanneer een operatie de juiste optie kan zijn

Een operatie wordt meestal overwogen wanneer de ziekte van Peyronie zich in de stabiele (chronische) fase bevindt. Dit betekent doorgaans:

• De kromming en vervorming zijn al enkele maanden stabiel
• De pijn is verdwenen of minimaal
• De aandoening bestaat lang genoeg om het patroon goed te kunnen beoordelen (vaak ongeveer 9 tot 12 maanden of langer)

Een operatie kan passend zijn als:

• De kromming penetrerende seks onmogelijk maakt of herhaaldelijk problemen geeft
• Er sprake is van een duidelijke buiging, versmalling of een “knik”
• Niet-operatieve behandelingen onvoldoende verbetering hebben gegeven
• Er ook erectiestoornissen zijn die niet goed reageren op tabletten of andere conservatieve maatregelen

Een operatie kan minder geschikt zijn als de aandoening nog snel verandert, als pijn in de vroege fase de belangrijkste klacht is, of als er medische factoren zijn die narcose of chirurgie risicovoller maken. Deze punten worden tijdens het consult zorgvuldig beoordeeld.

Beoordeling en planning vóór de operatie

Een grondige preoperatieve beoordeling is essentieel, omdat de beste ingreep afhangt van het patroon van de kromming, de erectiele functie en persoonlijke prioriteiten.

Tijdens de afspraak bespreekt ons urologieteam doorgaans:

• Wanneer de klachten zijn begonnen en of ze stabiel zijn
• De richting en mate van kromming en eventuele versmalling of indeuking
• Pijn, seksuele functie en eventuele erectieproblemen
• Relevante medische voorgeschiedenis zoals diabetes, hart- en vaatziekten, eerdere prostaat- of penisoperaties en medicatiegebruik

Om de operatie nauwkeurig te plannen is vaak een beoordeling van de penis in erectie nodig. Dit kan gebeuren met:

• Foto’s die thuis worden gemaakt (volgens duidelijke instructies) en/of
• Een beoordeling in de kliniek waarbij met medicatie een erectie wordt opgewekt

Een echo van de penis (vaak een Doppler-echografie) kan worden geadviseerd om plaques te lokaliseren, de doorbloeding te beoordelen en meer inzicht te krijgen in de erectiele functie. Deze informatie helpt om de operatieve aanpak af te stemmen op uw anatomie en doelen.

Operatieve opties bij de ziekte van Peyronie

Er zijn drie hoofdbenaderingen. Welke optie het meest geschikt is, hangt af van de ernst van de kromming, de penislengte, het type vervorming en de erectiele functie.

1) Penisplicatie (inclusief Nesbit-achtige technieken)

Bij plicatie wordt de penis rechter gemaakt door de langere zijde tegenover de plaque te verkorten. Er worden hechtingen geplaatst om weefsel als het ware “in te nemen” en zo de buiging tegen te werken. Bij sommige varianten wordt een klein stukje weefsel verwijderd (Nesbit-achtige techniek), terwijl bij andere de tunica wordt geplooid zonder weefsel te verwijderen.

Deze optie wordt vaak overwogen wanneer:

• De erectiele functie goed is
• De kromming matig is en er geen uitgesproken versmalling of complexe vervorming bestaat
• De penislengte voldoende is

Belangrijke overweging: doordat de langere zijde wordt verkort, is enig verlies van lengte in erectie te verwachten. De mate hiervan verschilt en wordt vooraf besproken.

2) Incisie of excisie van plaque met graft (verlengende ingrepen)

Bij ernstigere kromming, complexe vervorming of duidelijke versmalling kan de ingreep bestaan uit het losmaken van het strakke plaquegebied (door het in te snijden of gedeeltelijk te verwijderen) en het plaatsen van een graft om het defect te bedekken. Het doel is een gelijkmatiger vorm te herstellen en de lengte zoveel mogelijk te behouden.

Deze optie kan worden overwogen wanneer:

• De kromming duidelijker is
• Er sprake is van een zandloperdeformatie of een knikeffect
• Lengtebehoud een belangrijke prioriteit is en de anatomie geschikt is

Belangrijke overweging: grafting kan een hogere kans geven op erectiestoornissen na de operatie dan plicatie, vooral bij mannen die vooraf al borderline erecties hebben. Dit wordt zorgvuldig beoordeeld voordat grafting wordt geadviseerd.

3) Penisprothese met of zonder aanvullende rechtzettingsmanoeuvres

Wanneer de ziekte van Peyronie samengaat met duidelijke erectiestoornissen die niet reageren op medicatie of andere behandelingen, kan een penisprothese de meest betrouwbare oplossing zijn. De prothese zorgt voor stijfheid en de kromming verbetert vaak zodra de prothese is geplaatst. Indien nodig kunnen tijdens dezelfde operatie aanvullende stappen worden uitgevoerd om verder te corrigeren.

Deze optie kan worden overwogen wanneer:

• Erectiestoornissen een belangrijk probleem zijn
• Kromming en onvoldoende stijfheid samen voorkomen
• Een betrouwbare erectie het belangrijkste doel is

Belangrijke overweging: een prothese is een permanent hulpmiddel. De keuze wordt zorgvuldig gemaakt, met een volledige bespreking van voordelen, beperkingen en aandachtspunten op de langere termijn.

Wat u kunt verwachten op de operatiedag

De operatie vindt plaats in onze gespecialiseerde urologiekliniek onder anesthesie, meestal algehele narcose. De exacte techniek en de plaats van de incisie hangen af van de gekozen procedure.

Typische duur en verblijf:

• De operatieduur varieert vaak van ongeveer 30 tot 120 minuten, afhankelijk van de complexiteit
• Veel patiënten gaan dezelfde dag naar huis of blijven één nacht, afhankelijk van de ingreep en het individuele herstel

Voor ontslag krijgt u duidelijke instructies over wondverzorging, pijnstilling, beperkingen in activiteiten en wanneer u met spoed contact moet opnemen.

Herstel en controle

Het herstel verschilt per ingreep, maar de meeste mannen kunnen rekenen op een geleidelijke terugkeer naar normale activiteiten.

Vroege herstelperiode (eerste 1 tot 2 weken)

• Zwelling en blauwe plekken komen vaak voor en nemen meestal af
• Ongemak is te verwachten en wordt behandeld met voorgeschreven pijnstilling
• Het is belangrijk de wond schoon en droog te houden

Meestal wordt rond de eerste week een controleafspraak gepland om de wondgenezing te beoordelen en vragen te bespreken.

Terugkeer naar dagelijkse activiteiten

• Lichte activiteiten kunnen vaak binnen enkele dagen worden hervat, afhankelijk van het comfort
• Zware inspanning en zwaar tillen worden doorgaans enkele weken vermeden

Seksuele activiteit

Penetrerende seks en masturbatie worden meestal ongeveer 6 weken afgeraden, al hangt de exacte termijn af van de ingreep en de genezing. De behandelend uroloog geeft aan wanneer hervatten veilig is.

Verwachtingen op langere termijn

Verbetering van de kromming is meestal goed zichtbaar zodra de genezing is voltooid. Sommige mannen houden een kleine restkromming die seks niet belemmert. Als de erectiele functie vóór de operatie al verminderd was, kan aanvullende behandeling alsnog nodig zijn.

Risico’s, beperkingen en belangrijke aandachtspunten

Elke operatie brengt risico’s met zich mee. Goede zorg betekent ook dat u deze risico’s helder begrijpt.

Algemene operatierisico’s zijn onder andere:

• Bloeding of hematoom
• Infectie
• Problemen met wondgenezing
• Risico’s van anesthesie (individueel beoordeeld)

Ingreepspecifieke aandachtspunten kunnen zijn:

• Verkorting van de penis (vaker bij plicatietechnieken)
• Verminderd gevoel of gevoelloosheid (meestal tijdelijk, soms blijvend)
• Erectiestoornissen (risico varieert, bij sommige mannen hoger na grafting)
• Restkromming of terugkeer van kromming in de loop van de tijd
• Voelbare hechtingen of verharding onder de huid (met name na plicatie)

Het is ook belangrijk om verwachtingen over lengte, rechtstand en seksuele functie te bespreken. Een zorgvuldig en realistisch plan vóór de operatie is een van de beste manieren om tot een bevredigend resultaat te komen.

Hoe ons team u gedurende het hele traject ondersteunt

Kiezen voor een operatie bij de ziekte van Peyronie is een persoonlijke beslissing. Veel mannen vinden het helpend om zowel de lichamelijke als emotionele impact te bespreken.

Vanaf het eerste consult richt ons gespecialiseerde urologieteam zich op:

• Een duidelijke diagnose en uitleg van de aandoening
• Een behandelplan op maat op basis van het krommingspatroon en de erectiele functie
• Een transparante bespreking van de te verwachten voordelen en afwegingen
• Gestructureerde follow-up ter ondersteuning van wondgenezing en seksueel herstel

Als u zorgen heeft over erecties, zelfvertrouwen of intimiteit, kunnen deze worden meegenomen in uw totale zorgplan. Het doel is niet alleen de kromming te corrigeren, maar ook om u te helpen terugkeren naar een seksleven dat comfortabel en betrouwbaar aanvoelt.

Als u een operatie overweegt, is een uitgebreid consult de beste volgende stap. Er is dan tijd om de stabiliteit van de aandoening te beoordelen, de kromming nauwkeurig te meten, de erectiele functie te bespreken en samen te bepalen welke optie het beste past bij uw doelen.