Microdissection testicular sperm extraction (micro-TESE) is een gespecialiseerde chirurgische techniek om spermacellen direct in de testikels op te sporen wanneer er geen sperma in het ejaculaat wordt gevonden. De behandeling wordt het vaakst overwogen bij mannen met niet-obstructieve azoöspermie, waarbij de spermaproductie zeer laag is of in kleine gebieden voorkomt, in plaats van dat er sprake is van een blokkade. Als er met succes spermacellen worden verkregen, kunnen deze worden gebruikt bij IVF en intracytoplasmatische sperma-injectie (ICSI), waarbij één spermacel in een eicel wordt geïnjecteerd.

Begrijpen wat micro-TESE beoogt

Micro-TESE is een vorm van testiculaire spermawinning die wordt uitgevoerd met behulp van een operatiemicroscoop. Met de microscoop kan de chirurg de meest veelbelovende tubuli seminiferi (de kleine structuren waar spermacellen worden gevormd) herkennen en gericht bemonsteren. Deze gerichte aanpak is bedoeld om de kans op het vinden van spermacellen te maximaliseren en tegelijk de hoeveelheid verwijderd testiculair weefsel te beperken.

Micro-TESE behandelt de onderliggende oorzaak van azoöspermie niet. Het is een methode om spermacellen te verkrijgen voor gebruik bij geassisteerde voortplanting.

Wanneer micro-TESE passend kan zijn

Micro-TESE wordt het vaakst geadviseerd wanneer:

• Spermaonderzoek (meestal herhaald) azoöspermie laat zien (geen spermacellen in het ejaculaat)
• Onderzoek wijst op niet-obstructieve azoöspermie, wat betekent dat de spermaproductie ernstig verminderd is
• Andere opties waarschijnlijk geen spermacellen uit het ejaculaat zullen opleveren

In geselecteerde situaties kan het ook worden overwogen wanneer er wel spermacellen in het sperma aanwezig zijn, maar de resultaten met IVF herhaaldelijk slecht zijn en het fertiliteitsteam vermoedt dat chirurgisch verkregen spermacellen een betere optie kunnen zijn voor ICSI. Dit is niet voor iedereen geschikt en vraagt om een zorgvuldige individuele beoordeling.

Situaties waarin micro-TESE mogelijk niet geschikt is

Micro-TESE is niet in elk geval van mannelijke infertiliteit passend. Het kan weinig kans van slagen hebben, of niet worden aanbevolen, wanneer:

• Genetisch onderzoek bepaalde Y-chromosoom-microdeleties laat zien (met name AZFa- of AZFb-deleties, of gecombineerde deleties die deze regio’s betreffen), waarbij spermaproductie doorgaans afwezig is
• Azoöspermie duidelijk obstructief is en een andere aanpak beter past, zoals chirurgische reconstructie of eenvoudigere methoden voor spermawinning
• Er medische redenen zijn waardoor chirurgie of algehele anesthesie niet veilig is zonder optimalisatie

Omdat de beslissing sterk individueel is, wordt geschiktheid bevestigd na een volledige mannelijke fertiliteitsanalyse.

Beoordeling en planning vóór de ingreep

Een zorgvuldige preoperatieve evaluatie is essentieel, zowel om de diagnose te bevestigen als om de beste route naar een zwangerschap te plannen.

Tijdens het consult omvat de beoordeling doorgaans:

• Bespreking van eerdere sperma-analyses en fertiliteitsgeschiedenis
• Lichamelijk onderzoek
• Hormoononderzoek (zoals FSH, LH, testosteron, prolactine)
• Scrotale echografie indien geïndiceerd
• Genetisch onderzoek waar passend (vaak karyotypering en onderzoek naar Y-chromosoom-microdeleties)
• Beoordeling van huidige medicatie en medische aandoeningen

Micro-TESE wordt meestal gepland in afstemming met de IVF-cyclus van de vrouwelijke partner. De timing kan zo worden afgestemd dat de spermawinning dicht bij de eicelpunctie plaatsvindt, of sperma kan worden ingevroren voor later gebruik, afhankelijk van het behandelplan en laboratoriumoverwegingen.

Hoe de procedure doorgaans verloopt

Micro-TESE vindt plaats in een operatiekamer onder steriele omstandigheden, meestal onder algehele anesthesie.

In grote lijnen:

• Er wordt een kleine incisie gemaakt in de huid van het scrotum
• De testikel wordt zorgvuldig geopend om het weefsel bloot te leggen
• Met een operatiemicroscoop worden de tubuli onder hoge vergroting beoordeeld
• Kleine weefselmonsters worden genomen uit gebieden die het meest waarschijnlijk spermacellen bevatten
• De monsters worden direct door het embryologielaboratorium verwerkt om spermacellen op te sporen

Als er spermacellen worden gevonden, kunnen deze:

• Vers worden gebruikt voor ICSI (afhankelijk van de timing met de eicelpunctie)
• Worden ingevroren (cryopreservatie) voor toekomstige IVF/ICSI-cycli

De duur van de ingreep varieert afhankelijk van complexiteit en bevindingen, maar bedraagt vaak ongeveer 1 tot 2 uur. De meeste patiënten gaan dezelfde dag naar huis na een periode van observatie tijdens het herstel.

Hoe het herstel meestal verloopt

Herstel na micro-TESE is doorgaans goed te doen, maar het blijft een operatie en enige pijn of ongemak is te verwachten.

Veelvoorkomende vroege klachten zijn:

• Milde tot matige pijn of zeurende pijn in het scrotum
• Zwelling en blauwe plekken
• Een zwaar gevoel in het scrotum

Algemene adviezen voor nazorg zijn vaak:

• Rust in de eerste 24 tot 48 uur en geleidelijk hervatten van normale activiteiten
• Steunend ondergoed om beweging en ongemak te verminderen
• Eenvoudige pijnstilling volgens advies
• Het gebied schoon en droog houden en wondverzorgingsinstructies volgen
• Zware inspanning, intensief sporten en seksuele activiteit tijdelijk vermijden (vaak ongeveer 1 tot 2 weken, afhankelijk van de wondgenezing)

Hechtingen zijn vaak oplosbaar. Meestal wordt een controleafspraak gepland om de wondgenezing te beoordelen, de uitslagen te bespreken en de vervolgstappen met het fertiliteitsteam door te nemen.

Resultaten en wat u kunt verwachten

De belangrijkste uitkomst is of er spermacellen kunnen worden verkregen. Bij niet-obstructieve azoöspermie kan de spermaproductie plaatselijk zijn, waardoor spermawinning niet gegarandeerd is, ook niet met micro-TESE.

Als er spermacellen worden gevonden, is de volgende stap meestal IVF met ICSI. De kans op zwangerschap hangt vervolgens af van meerdere factoren, waaronder:

• Het aantal en de kwaliteit van de verkregen spermacellen
• Eicelkwaliteit en ovariumrespons
• Embryo-ontwikkeling
• Leeftijd en reproductieve gezondheid van de vrouwelijke partner

Het team legt uit wat er tijdens de ingreep is gevonden, of spermacellen zijn ingevroren en wat dit betekent voor het IVF-plan.

Risico’s, beperkingen en belangrijke aandachtspunten

Micro-TESE wordt over het algemeen als veilig beschouwd wanneer het door een ervaren team wordt uitgevoerd, maar elke operatie brengt risico’s met zich mee.

Mogelijke risico’s zijn:

• Bloeding of hematoom (een bloedophoping in het scrotum)
• Infectie
• Pijn die langer aanhoudt dan verwacht
• Littekens of veranderingen in het testiculaire weefsel

Omdat er weefsel uit de testikel wordt genomen, bestaat er ook een kleine kans op een tijdelijke daling van het testosterongehalte. Bij veel mannen herstelt testosteron in de weken erna, maar controle kan worden geadviseerd, vooral bij klachten zoals vermoeidheid, somberheid of verminderd libido.

Belangrijke beperkingen om te begrijpen:

• Spermawinning is niet gegarandeerd, vooral bij ernstige niet-obstructieve azoöspermie
• Ook wanneer spermacellen worden verkregen, leidt IVF/ICSI niet altijd tot een zwangerschap
• Genetische oorzaken van azoöspermie kunnen zowel de kans op spermawinning beïnvloeden als mogelijke gevolgen hebben voor het nageslacht, waardoor genetische counseling kan worden aanbevolen

Uw consult en verdere begeleiding

Micro-TESE is geen op zichzelf staande ingreep. Het maakt deel uit van een gecoördineerd fertiliteitstraject met diagnostiek, chirurgische planning, embryologische ondersteuning en besluitvorming rond IVF.

In onze kliniek is de zorg zo ingericht dat u duidelijke continuïteit ervaart van beoordeling tot en met de controle. Uw urologie- en fertiliteitsteam zal:

• De oorzaak van azoöspermie bevestigen en realistische kansen op spermawinning toelichten
• Genetische en hormonale bevindingen bespreken en wat deze betekenen voor de behandeling
• De timing afstemmen met het IVF-laboratorium en, waar relevant, met het behandelplan van de vrouwelijke partner
• Heldere adviezen geven over voorbereiding, herstel en wanneer u na de ingreep contact moet opnemen

Als micro-TESE wordt geadviseerd, wordt u ondersteund met een persoonlijk plan waarin veiligheid, zorgvuldige weefselbehandeling en nauwe samenwerking met het embryologieteam centraal staan, met als doel de best mogelijke kans op bruikbare spermacellen.