بزرگی خوش خیم پروستات (BPH) یک بزرگ شدن شایع و غیرسرطانیِ پروستات است که می تواند به تدریج ادرار کردن را دشوار کند. بسیاری از مردان متوجه ضعیف شدن جریان ادرار، نیاز به دفع ادرار در دفعات بیشتر (به ویژه شب ها)، فوریت ادرار، شروع با تأخیر، یا احساس تخلیه نشدن کامل مثانه می شوند. رِزوم یک درمان کم تهاجمی است که برای کاهش انسداد ناشی از بزرگ شدن پروستات و بهبود علائم ادراری طراحی شده است و معمولاً بدون نیاز به جراحی های سنتی انجام می شود.

آشنایی با هدف درمان رِزوم

رِزوم روشی است که از انرژی بخار آب (استیم) به صورت کنترل شده برای درمان بخشی از پروستات که مجرای ادرار را تنگ می کند استفاده می کند. بخار مستقیماً به بافت بزرگ شده پروستات رسانده می شود. با گذشت زمان، بافت درمان شده به طور طبیعی تجزیه و توسط بدن بازجذب می شود و این موضوع می تواند فشار روی پیشابراه را کاهش دهد و جریان ادرار را بهتر کند.

در رِزوم برش خارجی وجود ندارد و معمولاً به صورت سرپایی در همان روز انجام می شود. بهبود علائم معمولاً تدریجی است، زیرا تغییرات پروستات طی چند هفته رخ می دهد و فوری نیست.

چه زمانی رِزوم می تواند گزینه مناسبی باشد

رِزوم می تواند برای مردانی که به دلیل BPH دچار علائم آزاردهنده دستگاه ادراری تحتانی هستند در نظر گرفته شود، به ویژه زمانی که:

• علائم روی خواب، فعالیت های روزمره یا کیفیت زندگی اثر گذاشته است
• داروهای خوراکی BPH به اندازه کافی کمک نکرده اند یا عوارضشان قابل تحمل نیست
• رویکرد کم تهاجمی نسبت به جراحی های گسترده تر ترجیح داده می شود
• حفظ عملکرد جنسی یک اولویت مهم است

این روش اغلب زمانی مناسب تر است که اندازه پروستات در محدوده قابل درمان باشد (معمولاً تا حدود ۸۰ تا ۱۰۰ گرم، بسته به آناتومی و قضاوت بالینی). برخی مردان با الگوی خاصی از بزرگ شدن، مانند لوب میانی، ممکن است همچنان کاندید باشند، اما این موضوع نیاز به ارزیابی دقیق دارد.

چه زمانی ممکن است روش دیگری بهتر باشد

رِزوم برای همه مناسب نیست. در موارد زیر ممکن است درمان های جایگزین توصیه شود:

• علائم ادراری ناشی از چیزی غیر از BPH باشد (برای مثال تنگی پیشابراه، مشکلات مثانه، عفونت یا بیماری های عصبی)
• احتباس ادراری قابل توجه، عفونت های عودکننده، سنگ مثانه یا فشار به کلیه ها به دلیل انسداد وجود داشته باشد که در آن صورت مداخله دیگری ممکن است مناسب تر باشد
• پروستات بسیار بزرگ باشد یا آناتومی به گونه ای باشد که درمان با بخار اثربخشی کمتری داشته باشد
• احتمال سرطان پروستات مطرح باشد و ابتدا نیاز به بررسی داشته باشد

ارزیابی توسط متخصص برای تأیید علت علائم و انتخاب درمان متناسب با اندازه، شکل پروستات و وضعیت کلی سلامت ضروری است.

ارزیابی تخصصی و برنامه ریزی پیش از درمان

پیش از در نظر گرفتن رِزوم، ارزیابی در کلینیک تخصصی اورولوژی ما انجام می شود تا مشخص شود BPH علت اصلی علائم است و سایر بیماری ها رد شوند. این ارزیابی معمولاً شامل موارد زیر است:

• بررسی دقیق علائم، از جمله تعداد دفعات ادرار در شب و اینکه آیا برای ادرار کردن زور می زنید یا احساس تخلیه ناقص دارید
• معاینه فیزیکی، معمولاً شامل معاینه انگشتی از راه مقعد
• آزمایش ادرار برای بررسی عفونت یا وجود خون
• آزمایش خون در صورت نیاز، که بسته به سن، علائم و عوامل خطر می تواند شامل PSA باشد
• سنجش سرعت جریان ادرار و سونوگرافی مثانه برای اندازه گیری میزان تخلیه مثانه
• تصویربرداری یا سیستوسکوپی در برخی موارد برای ارزیابی آناتومی پروستات و مجرای ادراری

سابقه دارویی نیز اهمیت دارد. داروهای رقیق کننده خون و برخی داروهای قلبی ممکن است نیاز به برنامه ریزی پیرامون انجام کار داشته باشند و هرگونه سابقه احتباس ادراری یا اقدامات قبلی روی پروستات به تعیین مناسب بودن کمک می کند.

این روش شامل چه مراحلی است

رِزوم از طریق پیشابراه (مسیر طبیعی خروج ادرار) انجام می شود، بنابراین برش پوستی وجود ندارد. این روش معمولاً با بی حسی موضعی و در صورت نیاز با آرام بخشی انجام می شود، هرچند برنامه دقیق بیهوشی به نیازهای فردی بستگی دارد.

یک ابزار باریک وارد پیشابراه شده و تا سطح پروستات هدایت می شود. سپس پالس های کوتاه و کنترل شده بخار آب به بافت بزرگ شده پروستات رسانده می شود. هر بار اعمال فقط چند ثانیه طول می کشد و تعداد دفعات درمان به اندازه پروستات و الگوی بزرگ شدن آن بستگی دارد.

مدت زمان حضور در اتاق انجام کار معمولاً کمتر از یک ساعت است، اگرچه ممکن است متفاوت باشد. بسیاری از بیماران همان روز به خانه بازمی گردند.

آیا به سوند نیاز خواهد بود؟

پس از رِزوم معمولاً از سوند ادراری موقت استفاده می شود. این کار کمک می کند تا در دوره تورم اولیه، مثانه تخلیه شود. ممکن است سوند برای چند روز و گاهی طولانی تر لازم باشد، بسته به شدت علائم اولیه و نحوه عملکرد مثانه.

پس از رِزوم چه انتظاری باید داشت

اثر رِزوم تدریجی است. نوسان علائم ادراری در دوره ترمیم اولیه شایع است.

بهبودی اولیه (روزهای اول تا ۲ هفته)

در کوتاه مدت ممکن است موارد زیر را تجربه کنید:

• سوزش یا گزگز هنگام ادرار کردن
• افزایش دفعات و فوریت ادرار
• ضعیف تر شدن موقت جریان ادرار به دلیل تورم
• مقدار کمی خون در ادرار
• ناراحتی در ناحیه لگن

این موارد معمولاً موقتی هستند و با کاهش التهاب بهتر می شوند. اگر سوند گذاشته شده باشد، دستورالعمل های روشن درباره مراقبت، بهداشت و اقدام لازم در صورت قطع خروج ادرار ارائه می شود.

زمان بندی بهبود علائم

بسیاری از مردان طی چند هفته شروع به احساس بهبود می کنند و طی ۲ تا ۳ ماه با کوچک شدن بافت درمان شده و بازتر شدن مجرای ادراری، بهبود بیشتری رخ می دهد. هدف، کاهش معنی دار علائم و بهبود کیفیت زندگی است، هرچند نتایج بین افراد متفاوت است.

پیگیری و حمایت ادامه دار

پیگیری بخش مهمی از مراقبت است. ویزیت ها معمولاً بر امتیاز علائم، جریان ادرار، تخلیه مثانه و هرگونه عارضه تمرکز دارند. اگر پیش از انجام کار داروهای BPH مصرف می کردید، درباره اینکه آیا و چه زمانی می توان آن ها را کم یا قطع کرد، برنامه ای توافق می شود.

تیم پزشکی ما همچنین درباره زمان بازگشت به ورزش، کار و فعالیت جنسی، متناسب با روند بهبودی و میزان راحتی شما راهنمایی ارائه می دهد.

مزایا و انتظارات واقع بینانه

رِزوم برای کاهش انسداد طراحی شده است و در بیماران مناسب می تواند از جراحی تهاجمی تر جلوگیری کند. مزایای بالقوه عبارت اند از:

• درمان کم تهاجمی بدون برش خارجی
• امکان انجام سرپایی در همان روز برای بسیاری از بیماران
• خطر کمتر عوارض جنسی نسبت به برخی روش های دیگر درمان BPH، به طوری که در بیشتر مردان انزال حفظ می شود
• بهبود پایدار علائم در بسیاری از بیماران، هرچند نتایج بلندمدت متفاوت است و ممکن است برخی افراد در آینده به درمان بیشتری نیاز داشته باشند

مهم است بدانید رِزوم کل پروستات را برنمی دارد. هدف، درمان بافتی است که باعث انسداد شده و بهبود عملکرد ادراری است.

خطرات، عوارض و نکات مهم

همه اقدامات پزشکی با خطراتی همراه هستند. متخصص اورولوژی این موارد را با توجه به وضعیت سلامت و آناتومی پروستات شما توضیح می دهد. خطرات و محدودیت های احتمالی شامل موارد زیر است:

• بدتر شدن موقت علائم ادراری در دوره ترمیم
• عفونت دستگاه ادراری
• احتباس ادراری (دشواری در دفع ادرار)، که گاهی نیاز به سوند برای مدت طولانی تر دارد
• وجود خون در ادرار یا مایع منی برای مدت کوتاه
• درد یا ناراحتی هنگام ادرار کردن
• به ندرت، تنگی پیشابراه یا گردن مثانه (بافت اسکار)
• نیاز به تکرار درمان یا انجام روش جایگزین در صورت کافی نبودن بهبود علائم

اگرچه عملکرد جنسی اغلب حفظ می شود، هیچ روشی نمی تواند این موضوع را برای همه افراد تضمین کند. هرگونه نگرانی درباره نعوظ، انزال، باروری یا علائم جنسی موجود باید در جلسه مشاوره مطرح شود.

در صورت بروز تب، لرز، درد شدید، ناتوانی در ادرار کردن، خونریزی شدید، یا اگر سوند از کار افتاد و ادرار تخلیه نشد، فوراً برای دریافت کمک پزشکی اقدام کنید.

مشاوره و تداوم مراقبت در کلینیک اورولوژی ما

مراقبت از طریق یک کلینیک تخصصی اورولوژی ارائه می شود و ارزیابی، برنامه ریزی درمان و پیگیری ها توسط همان تیم پزشکی هماهنگ می گردد. در جلسه مشاوره، تمرکز بر درک اثر علائم بر زندگی شما، تأیید تشخیص و توضیح همه گزینه های مناسب است که می تواند شامل اصلاح سبک زندگی، دارودرمانی، رِزوم یا سایر درمان های کم تهاجمی و جراحی باشد.

اگر رِزوم مناسب باشد، یک برنامه روشن شامل آمادگی های لازم، گزینه های بیهوشی، انتظارات مربوط به سوند، راهنمای بهبودی و زمان بندی پیگیری دریافت خواهید کرد. تیم ما پس از انجام کار نیز در دسترس است تا در مدیریت علائم اولیه، پرسش های مربوط به سوند و نگرانی های دوره نقاهت کمک کند تا در تمام مراحل احساس حمایت داشته باشید.

اگر در حال بررسی رِزوم هستید، گام بعدی ارزیابی تخصصی است تا مشخص شود BPH علت علائم شماست و این رویکرد با آناتومی پروستات، نیازهای سلامت و اولویت های شخصی شما همخوانی دارد.