لثه های سالم برای ثابت ماندن دندان ها، راحتی دهان و تمیز کردن آسان دندان ها ضروری هستند. وقتی لثه ها ملتهب یا عفونی می شوند، مشکلات می توانند به مرور زمان و به صورت خاموش پیشرفت کنند و گاهی در ابتدا با درد کم یا بدون درد همراه باشند. درمان لثه بر حذف باکتری ها و رسوبات سخت شده اطراف دندان ها، کاهش التهاب و کمک به محافظت از استخوان و بافت های نگهدارنده تمرکز دارد تا بتوانید دندان های خود را برای مدت طولانی تری حفظ کنید.

درمان لثه برای چه هدفی انجام می شود

درمان لثه به مجموعه ای از درمان های دندان پزشکی و پریودنتال گفته می شود که برای کنترل التهاب لثه (ژنژیویت) و بیماری لثه (پریودنتیت) به کار می روند. هدف این درمان ها عبارت است از:

• کاهش خونریزی، تورم و حساسیت یا درد لثه
• برداشتن پلاک و جرم از بالا و پایین خط لثه
• کاهش «پاکت ها» اطراف دندان ها که محل تجمع باکتری ها هستند
• پایدار کردن لثه و استخوانی که از دندان ها حمایت می کند
• کمک به پیشگیری از پیشرفت بیماری و از دست رفتن دندان

ژنژیویت مرحله اولیه است و اغلب با جرم گیری حرفه ای همراه با مراقبت منظم در منزل برگشت پذیر است. پریودنتیت پیشرفته تر است و با آسیب به بافت های نگهدارنده و استخوان همراه می شود. اگرچه حمایت از دست رفته همیشه به طور کامل قابل بازگردانی نیست، اما معمولاً با برنامه درمانی مناسب و نگهداری بلندمدت می توان بیماری را کنترل کرد.

چه زمانی ممکن است درمان لثه توصیه شود

درمان لثه ممکن است در صورت وجود علائم یا نشانه های زیر مناسب باشد:

• خونریزی لثه هنگام مسواک زدن یا استفاده از نخ دندان
• لثه های قرمز، متورم، حساس یا تحلیل رفته
• بوی بد دهان مداوم یا طعم ناخوشایند
• حساسیت به علت نمایان شدن ریشه های دندان
• وجود چرک در اطراف خط لثه
• لق شدن دندان ها یا تغییر در نحوه روی هم قرار گرفتن دندان ها هنگام گاز گرفتن

همچنین اگر در معاینه روتین دندان پزشکی بیماری لثه تشخیص داده شود، حتی در صورت نداشتن علامت، ممکن است درمان توصیه شود.

انتظارات واقع بینانه و محدودیت ها

• بیماری لثه در مراحل اولیه اغلب به سرعت قابل کنترل است.
• پریودنتیت پیشرفته معمولاً به درمان مرحله ای و نگهداری مداوم نیاز دارد.
• اگر تحلیل استخوان قابل توجه رخ داده باشد، تمرکز درمان بر متوقف کردن پیشرفت و بهبود پایداری است، نه «درمان قطعی» بیماری.

ارزیابی و برنامه ریزی در کلینیک ما

درمان لثه زمانی بهترین نتیجه را می دهد که متناسب با شدت بیماری و وضعیت کلی سلامت شما تنظیم شود. ارزیابی دقیق معمولاً شامل موارد زیر است:

• بررسی علائم، سابقه پزشکی و عوامل خطر (مانند سیگار، دیابت، تغییرات هورمونی، استرس یا سابقه خانوادگی)
• معاینه سلامت لثه، از جمله اندازه گیری «پاکت های» لثه اطراف هر دندان
• بررسی تحلیل لثه، خونریزی و میزان لق بودن دندان
• در صورت نیاز، رادیوگرافی دندان برای ارزیابی سطح استخوان و شناسایی نواحی تحلیل استخوان

بر اساس این یافته ها، ممکن است درمان توسط دندان پزشک به طور مستقیم مدیریت شود یا در موارد پیچیده تر از همکاری با درمانگری با تخصص پیشرفته در پریودنتولوژی استفاده شود.

درمان لثه معمولاً چگونه انجام می شود

روش مناسب به این بستگی دارد که مشکل ژنژیویت، پریودنتیت خفیف تا متوسط، یا پریودنتیت پیشرفته باشد.

جرم گیری حرفه ای و حمایت از بهداشت دهان

برای ژنژیویت و مراحل بسیار اولیه بیماری لثه، جرم گیری حرفه ای پلاک و جرم را از سطح دندان ها برمی دارد. همچنین تکنیک های عملی برای بهبود تمیز کردن روزانه در منزل آموزش داده می شود، زیرا کنترل بلندمدت به کاهش مداوم تجمع پلاک وابسته است.

پاکسازی عمقی (جرم گیری و روت پلنینگ)

اگر پاکت های عمیق تر و رسوبات زیر خط لثه وجود داشته باشد، ممکن است پاکسازی عمقی توصیه شود. در این درمان، پلاک و جرم از زیر لثه برداشته می شود و سطح ریشه ها صاف می گردد تا چسبیدن دوباره باکتری ها دشوارتر شود.

• برای حفظ راحتی بیمار، معمولاً از بی حسی موضعی استفاده می شود.
• درمان اغلب طی بیش از یک جلسه تکمیل می شود، به ویژه اگر چند ناحیه نیاز به رسیدگی داشته باشند.

درمان های پریودنتال تکمیلی در بیماری پیشرفته تر

اگر پاکت ها بسیار عمیق باشند یا بیماری لثه با پاکسازی عمقی به تنهایی پاسخ کافی ندهد، ممکن است اقدامات پریودنتال بیشتری در نظر گرفته شود. این موارد می توانند شامل موارد زیر باشند:

• روش های کاهش پاکت برای بهبود دسترسی جهت تمیز کردن و کاهش نواحی ای که باکتری ها می توانند در آن باقی بمانند
• گزینه های بازسازی در موارد انتخاب شده برای کمک به ترمیم در نواحی از دست رفتن استخوان و بافت (برای مثال پیوند استخوان یا بازسازی هدایت شده بافت)
• پیوند لثه زمانی که تحلیل لثه باعث نمایان شدن ریشه ها شده است یا در برخی نواحی به ضخامت بیشتر لثه نیاز است

همه افراد کاندید درمان های بازسازی نیستند و مناسب بودن آن به عواملی مانند الگوی تحلیل استخوان، سلامت عمومی و وضعیت مصرف دخانیات بستگی دارد.

راحتی، نوبت ها و آنچه در روز درمان انتظار می رود

درمان لثه به گونه ای برنامه ریزی می شود که تا حد امکان راحت و قابل مدیریت باشد.

• برای پاکسازی عمقی، معمولاً از ژل بی حس کننده و بی حسی موضعی استفاده می شود.
• اگر درباره درمان های دندان پزشکی اضطراب دارید، در صورت مناسب بودن شرایط، می توان درباره گزینه های آرام بخشی صحبت کرد.
• پس از درمان های عمیق تر، حساسیت یا درد خفیف موقت، خونریزی خفیف هنگام مسواک زدن و افزایش حساسیت به ویژه به سرما طبیعی است.

توصیه های مراقبت پس از درمان به صورت اختصاصی ارائه می شود، از جمله دستورالعمل های تمیز کردن و پیشنهاد درباره مسواک مناسب، برس بین دندانی یا ابزارهای کمکی نخ دندان.

بهبود و پیگیری: نتایج در گذر زمان چگونه شکل می گیرند

بهبود معمولاً تدریجی است. بسیاری از افراد طی چند روز تا چند هفته، با فروکش کردن التهاب و بهتر شدن تمیز کردن روزانه، کاهش خونریزی و تازه تر شدن نفس را احساس می کنند.

پیگیری بخش مهمی از مراقبت لثه است، زیرا اگر پلاک دوباره تجمع پیدا کند، بیماری لثه می تواند بازگردد. برنامه شما ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• ویزیت بازبینی برای ارزیابی مجدد عمق پاکت ها و میزان خونریزی
• پاکسازی عمقی اضافی برای نواحی ای که همچنان ملتهب باقی مانده اند
• برنامه نگهداری، اغلب هر ۳ تا ۶ ماه بسته به میزان خطر و شدت بیماری

پایداری بلندمدت ارتباط نزدیکی با مراقبت منظم در منزل و نگهداری حرفه ای دوره ای دارد.

خطرات، عوارض و نکات مهم

درمان لثه بسیار رایج است و عموماً ایمن محسوب می شود، اما همچنان یک اقدام پزشکی است و آگاهی از پیامدهای احتمالی اهمیت دارد.

عوارض احتمالی پس از جرم گیری یا پاکسازی عمقی می تواند شامل موارد زیر باشد:

• درد یا تحریک موقت لثه
• خونریزی خفیف برای مدت کوتاه
• حساسیت دندان، به ویژه اگر تحلیل لثه وجود داشته باشد
• نمایان تر شدن فاصله های کوچک بین دندان ها با کاهش تورم

در روش های جراحی پریودنتال، خطرات می تواند شامل موارد زیر باشد:

• تورم و کبودی
• عفونت (با مراقبت مناسب، غیرشایع است)
• حساسیت یا تحلیل لثه مداوم
• تفاوت در روند ترمیم، به ویژه در افراد سیگاری یا مبتلایان به دیابت کنترل نشده

عواملی که می توانند بر نتیجه اثر بگذارند

• سیگار و ویپ می توانند به طور قابل توجهی ترمیم را کاهش دهند و احتمال عود را افزایش دهند.
• دیابت و برخی بیماری های مرتبط با سیستم ایمنی می توانند خطر را بالا ببرند و ممکن است به پایش دقیق تر نیاز باشد.
• برخی افراد به دلیل عوامل ژنتیکی، حتی با بهداشت دهان خوب، مستعدتر هستند.

درمانگر شما توضیح می دهد کدام موارد درباره شما صدق می کند و چگونه می توان خطر را کاهش داد.

مشاوره شما و حمایت مداوم

مراقبت به گونه ای طراحی می شود که از تشخیص تا درمان و نگهداری بلندمدت، پیوسته و هماهنگ باشد. در جلسه مشاوره، تیم دندان پزشکی ما:

• مرحله بیماری لثه و معنای آن برای دندان های شما را توضیح می دهد
• گزینه های درمانی، زمان بندی مورد انتظار و هزینه ها را مرور می کند
• برنامه مراقبت در منزل را به صورت شخصی سازی شده و متناسب با روال روزانه شما ارائه می دهد
• ویزیت های پیگیری را برای تأیید ترمیم و پایداری برنامه ریزی می کند

اگر خونریزی لثه، تورم، بوی بد دهان مداوم یا لق شدن دندان ها دارید، بهتر است هرچه زودتر برای ارزیابی اقدام کنید. درمان زودهنگام می تواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند و به حفظ سلامت بلندمدت دندان ها و لثه ها کمک کند.